صنعت ساختمان سازي از صنايعي است که فناوري‌نانو مي‌‌تواند در آن کاربرد زيادي داشته باشد. به زودي حسگرهاي ارزان قيمت براي کنترل لرزش‌ها، پوسيدگي‌ها و ديگر ملاحظات عملکردي در ساختمان‌سازي، وارد بازار خواهند شد. انتظار مي‌رود تا سال 2012 بازار حسگرهاي فناوري‌نانو به رقم 2/17ميليارد دلار برسد. با افزايش کاربردهاي فناوري‌نانو در ساختمان‌سازي و پيامدهايي که اين کاربرد‌ها بر روي سلامت انسان و زندگي خصوصي افراد دارند، بررسي ريسک‌هاي مرتبط با اين کاربردها امري ضروري است. در اين مقاله ضمن اشاره به برخي از کاربردهاي فناوري‌نانو، ريسک‌هاي مربوط به اين کاربردها نيز مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرند.

چکيده

صنعت ساختمان سازي از صنايعي است که فناوري‌نانو مي‌‌تواند در آن کاربرد زيادي داشته باشد. به زودي حسگرهاي ارزان قيمت براي کنترل لرزش‌ها، پوسيدگي‌ها و ديگر ملاحظات عملکردي در ساختمان‌سازي، وارد بازار خواهند شد. انتظار مي‌رود تا سال 2012 بازار حسگرهاي فناوري‌نانو به رقم 2/17ميليارد دلار برسد. با افزايش کاربردهاي فناوري‌نانو در ساختمان‌سازي و پيامدهايي که اين کاربرد‌ها بر روي سلامت انسان و زندگي خصوصي افراد دارند، بررسي ريسک‌هاي مرتبط با اين کاربردها امري ضروري است. در اين مقاله ضمن اشاره به برخي از کاربردهاي فناوري‌نانو، ريسک‌هاي مربوط به اين کاربردها نيز مورد بحث و بررسي قرار مي‌گيرند. کلمات کليدي: ساختمان سازي، ريسک، ارزيابي

مقدمه

طبق برآوردها، تجهيزات ساختماني سالانه هزار ميليارد دلار درآمد ايجاد مي‌كند. صنعت تجهيزات ساختماني يکي از صنايعي است که فناوري‌نانو و نانومواد مي‌توانند کاربرد وسيعي در آن داشته باشند. در حال حاضر فناوري‌نانو در برخي محصولات و تجهيزات ساختمان‌سازي مانند پنجره‌هاي خود تميزشونده و صفحات خورشيدي منعطف براي رنگ‌آميزي ساختمان‌ها، مورد استفاده قرار مي‌گيرد. البته کاربردهاي بسياري؛ مانند بتن‌هاي خود ترميم شونده، مواد ضد اشعه ماوراء‌بنفش و تابش مادون‌قرمز، پوشش‌ ضد مه و سقف‌ها و ديوارهاي منتشر کننده نور نيز در حال توسعه مي‌باشند. امروزه حسگرهاي توانمند فناوري‌نانو قادرند درجه حرارت، رطوبت و ذرات سمي معلق در هوا را کنترل کنند. انتظار مي‌رود بازار حسگرهاي فناوري‌نانو تا سال 2012 به 2/17 ميليارد دلار برسد. به زودي حسگرهاي ارزان‌قيمت براي کنترل لرزش‌ها، پوسيدگي‌ها و ديگر ملاحظات عملکردي در ساختمان‌سازي، وارد بازار خواهند شد. فناوري‌نانو به سرعت باطري‌ها و وسايل بدون سيم مورد استفاده در اين حسگرها را بهبود مي‌دهد. حسگرها در آينده‌اي نه چندان دور در ساختمان‌ها، براي جمع‌آوري اطلاعات درباره محيط و کاربردهاي ساختمان‌سازي، مورد استفاده قرار مي‌گيرند. عناصر تشکيل‌دهنده ساختمان‌ها و بناها، هوشمند خواهند شد. البته نانوحسگرها و مواد ساختمان‌سازي نانويي سؤالاتي را براي طراحان، سازندگان، مالکان و استفاده‌کنندگان از ساختمان‌ها ايجاد کرده است. اما آنچه که بديهي به نظر مي‌رسد اين است که ساختمان‌ها، هوشمند مي‌شوند و نانومواد به عنوان يکي از عناصر اصلي ساختمان مد نظر قرار مي‌گيرد.

2. ريسک‌هاي سلامت و محيط زيست

بدون شک ساختمان‌ها يکي از حوزه‌هاي اصلي تماس انسان‌ها با نانوذرات از طريق تنفس يا جذب از طريق پوست هستند. هم‌اکنون در سيستم‌هاي تصفيه هواي ساختمان از کاتاليست‌هاي فلزي نانومقياس و ديگر کاربردهاي فناوري‌نانو براي از بين بردن آلوده‌کننده‌هاي هوا، استفاده مي‌شود. نانو‌ذرات موجود در اين فيلترها مي‌توانند از طريق هوا در ساختمان منتشر و وارد بدن انسان شوند. بايد درباره اثرات سلامتي نانوذرات که از طريق تنفس به بدن نفوذ مي‌کنند تحقيقات دقيقي انجام گيرد. ممکن است نانوذرات از طريق محصولات تميز کننده و روکش‌ها نيز منتشر شوند. توليدکنندگان نانوفيلترها، محصولات تميز کننده و روکش‌ها اظهار مي‌کنند فناوري‌نانو اين محصولات را از نظر محيطي نسبت به ساير محصولات بي‌خطر‌تر مي‌کند. ما هم اکنون نانوذرات را از طريق دامنه گسترده‌اي از محصولات، از صفحات خورشيدي تا وسايل آرايش، بدون داشتن اثرات مضر آشکار جذب مي‌كنيم. اگر آب مورد استفاده در ساختمان‌ها از طريق نانوفيلترهاي موجود در بازار تصفيه شود ممکن است نانوذرات وارد بدن شوند. انتشار نانوذرات در محيط ممکن است اثرات مخربي بر محيط زيست داشته باشد. ممکن است پاک کننده‌ها نيز از طريق سيستم‌هاي دفع فاضلاب ساختمان‌ها وارد محيط‌زيست شوند. در حالي که نانوفيلترها پاک بودن آب و هواي خروجي از ساختمان‌ها را تضمين مي‌کنند، اثرات زيست‌محيطي نانوذرات بايد به وسيله معماران و محققان مورد بررسي قرار گيرد.

3. ريسک‌هاي اجتماعي

در صورتي که حسگرها بسيار رايج شوند نوع کاملاً متفاوتي از ريسک ممکن است به وجود آيد. ممکن است با استفاده گسترده از عناصر هوشمند در ساختمان‌سازي، حريم خصوصي افراد در معرض خطر قرار گيرد. هم‌اکنون فناوري‌هاي بدون سيم مانند تلفن‌هاي همراه در حال گسترش است. در اسپانيا، مکزيک و آمريکا ساکنان ساختمان‌ها از طريق تراشه‌‌هاي کار گذاشته شده در ساختمان‌ها کنترل مي‌شوند. با گسترش فناوري‌هاي کنترل کننده پاسخ استفاده کنندگان چه خواهد بود؟ سؤالي که درباره حريم خصوصي افراد، مطرح مي‌شود اين است که چه کسي محيط ساختمان‌ها را کنترل مي‌کند و اين عمل را چطور انجام مي‌دهد؟ اگرچه عناصر ساختمان‌ها با سلايق استفاده کنندگان و شرايط محيطي هماهنگ مي‌شود، ولي مسائل مربوط به کنترل ساختمان‌ها مي‌تواند به عنوان يکي از مشکلات اساسي مطرح باشد. براي مثال، فناوري‌نانو اين امکان را به وجود آورده است تا ميزان شفافيت شيشه‌هاي پنجره‌هاي ساختمان‌ها مطابق با سلايق استفاده‌کنندگان تغيير کند، ولي سؤالي که مطرح است اين است که چه کسي ميزان شفافيت شيشه‌ها را کنترل مي‌کند؟

4. معظلاتي که پذيرندگان اوليه کاربردهاي اين فناوري با آن مواجه‌اند

با استفاده از نانومواد و فناوري‌نانو در ساختمان‌سازي، همه استفاده‌کنندگان اين فناوري نوظهور با مشکلاتي مواجه خواهند شد. سؤالي که در اين جا مطرح است اين است كه اگر حادثه بدي رخ دهد آيا ريسک‌هاي فناوري‌نانو مورد توجه قرار مي‌گيرد؟ بايد به خاطر داشت که توسعه‌دهندگان فناوري‌نانو در ابتدا از مزاياي اين فناوري بسيار صحبت نمودند. اما آنچه بديهي به نظر مي‌رسد اين است که تا به امروز به همه جنبه‌هاي نانومواد و فناوري‌نانو توجه نشده است. لذا نبايد از توسعه نانومواد و فناوري‌نانو ترس داشته باشيم زيرا که فناوري‌نانو دربرگيرنده فرصت‌هاي ارزشمندي براي بهبود عملکرد ساختمان‌ها، سلامت استفاده‌کنندگان و کيفيت محيط‌زيست مي‌باشد.


 

منبع:.nano.ir