اصولاً ماشين آلاتي كه در كارگاه مورد استفاده قرار مي گيرنند عبارتند از :

الف) ماشين آلات سنگين مانند : لودر ، بلدوزر ، گريدر ، اسكريپر – غلتك ، غلتك هاي استاتيكي و ديناميكي ، بيل مكانيكي .

ب)ماشين آلات نيمه سنگين مانند : كمپرسي ، آبپاش ، جرثقيل كاميوني ، تراك ميكسر ، پمپ بتون فينشر .

ج) ماشين آلات سبك مانند : خودرو های سبک.

د) ساير ماشين آلات كارگاهي (ماشينهاي متفرقه) مانند : ويبراتور – دستگاه بتون بتونير – موتور جوش – تسمه نقاله – سنگين شكن – ماسه شور و شن شور – ماسه ساز و غيره .


 

بلدوزر

مقدمه:

اصولاً تراكتور وسيله اي است براي هل دادن و كشيدن اسكريپرها  – واگنها – غلتكها . اگر به ابتداي اين وسيله يك تيغه نسبتاً بزگ هم براي حمل مواد وصل شود و اين تيغه ثابت باشد ماشين حاصله بلدوزر ناميده مي شود . يك تيغه متحرك باشد به آن آنگلدوزر گويند .
در انگلدوزر ، زاويه چرخش در صفحه قائم حدود 30 الي 40 درجه است . همچنين به بلدوزر چرخ لاستيكي مفصل دار و كمرشكن نيز گويند كه اين مفصل باعث زياد شدن قدرت مانور ماشين مي شود .
موارد استفاده از بلدوزر ، زاويه چرخش در صفحه قائم حدود 30 الي 40 درجه است . همچنين به بلدوزر چرخ لاستيكي مفصل دار كمرشكن نيز مي گويند كه اين مفصل باعث زياد شدن قدرت مانور ماشين مي شود .


موارد استفاده بلدوزر ها عبارتند از :
 1-تسطيح زمين و پاكسازي آنها از بوته و كنده هاي درخت .
2-جابجاكردن توده خاك به صورت فشار دادن آن تا مسافتي حدود 300 فوت (91.44 m) (توضيح اينكه حدوداً حداكثر فاصله حمل توسط بلدوزر را 90 متر در نظر مي گيرند)
3-ايجاد راههاي اوليه در كوهستانها و زمينهاي سنگلاخي
4-كمك و فشار دادن به اسكريپها
5-پخش كردن خاك در خاكريزها
6-پشته كردن خاك در كنار نهرهاي ايجاد شده
7-تسطيح و پاكسازي بقاياي مانده از عمليات ساختماني
8-نگهداري راههاي موقت خاكي
9-پاكسازي محل گودال قرضه و گودالهاي كف معادن


انواع تيغه هاي بلدوزرها
 1-تيغه مستقيم
2-تيغه يونيور سال
3-تيغه كوشن
4-تيغهV شكل
5- تيغه انگل دورز


لودر


اصولاً لودر يا بيل بار كن يكي از مهمترين ماشين آلات ساختماني مي باشد كه در انواع مختلفي طراحي و ساخته مي شود . اين ماشين از نظر شكل ظاهري به لودر معمولي ، لودر معدن ، آرم لودر (Arm liader) و اورهد لودر (overhead liader) تقسيم بندي مي شود كه به طور كلي در دو نوع چرخ لاستيكي و چرخ زنجيري كه هر دو آنها به صورت هيدروليكي كار مي كنند ساخته شده است . همچنين لودر داراي جامهاي مختلفي از قبيل : جامهاي معمولي ، جام سنگ گير – جام سنگ گير – جام كنده گير – جام پوشال گير و جام مواد سبك دانه و جام همه كاره است كه هر كدام براي كار مشخص ساخته شده اند . همچنين دو نوع جام يكپارچه و چند پارچه وجود دارد كه نوع چند پارچه آن داراي انعطاف پذيري بيشتري بوده مي تواند مانند كلامشان جهت خاك برداري قائم مورد مورد استفاده قرار گيرد . همچنين نوع ديگري از جام وجود دارد كه مي تواند عمل تخليه را از پهلو انجام دهد.


 

كاميون

كاميون معمولترين روش براي حمل و نقل مواد خاكي است و با انعطاف پذيري زياد بين پروژه ها سفر مي كند و داراي نوع كمپرسي كه مخصوص حركت در جاده و خارج جاده است ساخته مي شود كه انواع مخصوص خارج از جاده داراي ابعاد بزرگتر و ظرفيتهاي چند صد تني است .
اصولاً تريليهاي مخصوص حمل خاك از واكن مخصوص حمل خاك به علاوه يك تراكتور يا كاميون تشكيل مي شود و مواد حاصل حمل شده در آنها اصولاً از عقب يا كف يا از پهلو تخليه شده در محل تخليه كاربرد دارد .
مانند پهن كردن شن در لايه هاي اساس و زير اساس ميزان بار كاميون يا بار مجاز كاميون به مسائل زير بستگي دارد :

1-ظرفيت افقي خاك
2-ظرفيت كود شده خاك
3-ظرفيت اندازه گيري شده در كارخانه ساخت ماشين
بايد به اندازه ماشينها ، بار گيري انجام شو تا از فرسودگي و قدرت مانورشان كاسته نشور در ضمن مي توان با اضافه كردن تخته هايي در بالا طرفيت باربند را اضافه كرد .

سيكل حمل مواد به وسيله كامپيون شامل دو سيكل ثابت و متغير است .
سيكل ثابت : مدت زمان لازم براي بارگيري ، حمل ، تخليه ، بازگشت ، مدت زمان لازم براي نوبت مجدد كاميون .
سيكل متغير : بستگي به نوع و سرعت كاميون دارد كه در كاميونهاي مختلف متفاوت است .


 

گريدر

گريدر موتور دار اصولاً براي تنظيم شيب – شكل دادن شيبها و تسطيح دامنه خاكريزها و خاك برداريها – كندن جوي و مخلوط كردن و پراكندن مخلوط خاك و مواد قيري به كار مي رود . از اين ماشين در راه سازي و عمليات ساختمان نيز استفاده مي شود . همچنين براي برف روبي و برداشتن لايه هاي سست سطح زمين (پاكسازي زمين) نيز كاربرد دارد. در ضمن با دقت در عمليات گريدر   مي توان مقدار قابل ملاحظه اي از هزينه پروژه ها را كم كرد .
اصولاً عمل خاكبرداري از قسمتهاي بلند و خاكريزي در گودالها را عمل بالانس (تعادل) گويند و شكل بندي و تنظيم نهايي هر لايه از راه راه عمليات اصلاح گويند .

حداكثر تلرانسها يا رواداريهاي قسمتهاي مختلف راه كه توسط گريدر تنظيم   مي شود عبارتند از :

Subgrade  (سابگريد)

8-4 mm  در متر

Sub base (ز ير اساس)

mm 4-2 در متر

Base (اساس)

mm1  در متر

در رويه رواداري

mm 0 در متر

كه البته اين مقادير در مورد فرودگاهها و شاهراهها كمتر هم خواهد شد .


توضيح اينكه :

 مقدار خطاي مجاز قابل قبول در راه سازي را تولرانس يا رواداري گويند .اصولاً اگر در نگهداري و حفاظت جاده اي از گريدر استفاده و در بالا بردن توليد و كم كردن هزينه تأثير به سزايي دارد و اين ميزان ازدياد توليد تا 20% هم مي تواند باشد .


 

انواع غلتكها

اصولاً غلتكها وسيله اي براي متراكم كردن مصالح خاكي و سنگي هستند كه از چهار پارامتر وزن استاتيكي – ضربه – ارتعاش و كنترل براي كوبيدن خاك استفاده مي كنند كه وجود اين پارامترها بستگي به نوع غلتك دارد . تمام ماشين آلات متراكم كننده وزن استاتيكي دارند و بهترين ماشين براي تراكم يك خاك بخصوص ماشيني است كه از تغيير محل جانبي خاك در اثر تراكم جلوگيري مي كند و تغيير حركت جانبي را به صورت تغيير حركت عمودي در بياورد .
نيروهاي ضربه و ارتعاش داراي شكل نيرويي مشخص و مثل هم هستند و فقط فرق آنها در تعداد تواتر آنهاست كه در ضربه تعداد تواتر 10 ضربه در ثانيه و در ارتعاش تعداد تواتر 80 ضربه در ثانيه است . همچنين پارامتر ارتعاش در مورد خاكهاي غير چسبنده از تأثير بسيار زيادي برخوردار است .

انواع غلتكها:
-پارچه بزي يا زايده دار
2-با چرخ فولادي صاف
3-غلتك پنوماتي
4-غلتكهاي لرزنده


 

منبع  6mim